රජය විසින් ආනයනය කළ මෙගාවොට් 160ක ධාරිතාවයකින් යුත් බැටරි බලශක්ති ගබඩා පද්ධති 6ක් (Battery Energy Storage System – BESS)අද (30) අලුයම කොළඹ වරායට ගෙන එනු ලැබීය.
2025 වසරේ ජූලි මාසයේදී මෙම ධාරිතාව සහිත බැටරි 16ක් ජාත්යන්තර තරඟකාරී ටෙන්ඩර් කැඳවූ අතර, ඉන් 6ක් මෙලෙස රැගෙනවිත් තිබේ.
මේ පිළිබඳ නිවේදනයක් නිතුක් කරමින් වරාය සහ සිවිල් ගුවන්සේවා අමාත්යාංශය සඳහන් කළේ, මෙම බලශක්ති ගබඩා පද්ධති 6 මහව, වවුනියාව, චුන්කානම්, කිලිනොච්චි, අනුරාධපුර හා පොළොන්නරුව ප්රදේශවල පිහිටා ඇති විදුලිබල සම්ප්රේෂණ උපපොළවල් සමීපව ස්ථාපිත කිරීමට කටයුතු කරන බවය.
මෙම එක් පද්ධතියකින් දිවා කාලයේදී මෙගාවොට් 40ක විදුලිබල ශක්තියන් ගබඩා කිරීමට හැකි අතර, ඉන් උපරිම විදුලිබල ඉල්ලුම අවශ්ය රාත්රි කාලයේදී මෙගාවොට් 10ක් ජාතික පද්ධතියට ලබාදීමට සැලසුම් කර ඇත.
ඒ අනුව පද්ධති 6න් ලැබෙන මුළු ධාරිතාව මෙගාවොට් 60ක් බව අදාළ නිවේදනයේ දැක්වේ.
මෙම බලශක්ති ගබඩා පද්ධති පාලනය හා කළමණාකරණය සිදුකරනු ලබන්නේ, බලශක්ති අමාත්යාංශයට අයත් NSO (National System Operator Ltd) සමාගමෙන් වන අතර, නඩත්තු කටයුතුද අදාළ සමාගම්වලට පැවරී ඇත.
මෙලෙස බලශක්ති ගබඩා පද්ධති (BESS) යොදාගෙන විදුලිබල ශක්තිය ස්ථාවර කිරීමක් සිදුකරන්නේ ශ්රී ලංකාවේ දී ප්රථමවරට බවද සඳහන්ය.
මේ වනවිට ඉන්ධන මඟින් විදුලිබලය උත්පාදනයේදී එක ඒකකයක් (Unit – 1) සඳහා රුපියල් 115ක් වැයවන බවත්, BESS පද්ධති මඟින් උත්පාදනයේදී වැයවන්නේ ඒකකයකට රුපියල් 30ක් බවද නිවේදනයේ දැක්වේ.
ඒ අනුව එහි ප්රතිලාභය ඉදිරියේදී විදුලි පාරිභෝගිකයාට ලබා ගැනීමට හැකිවනු ඇති බවත්, ඉන්ධන මඟින් විදුලිබලය උත්පාදනය සඳහා මාසිකව වැය කරන ඩොලර් මිලියන 2.6ක විදේශ විනිමය ඉතිරිකරගැනීමට හැකිවනු ඇති බවත් එහි සඳහන්ය.
BESS පද්ධති මඟින් කාබන් විමෝචනය සහ වායු දූෂණය සිදු නොවන අතර, ඒ හේතුවෙන් පාරිසරික හානිද අවම වනු ඇත.
චීනය සිය බලශක්ති උත්පාදනයෙන් 50%කට වැඩි ප්රමාණයන් මෙම BESS පද්ධති යොදා සිදුකරන අතර, එක්සත් රාජධානිය, ජර්මනිය, ඔස්ට්රේලියාව වැනි රටවල්වලද එම තාක්ෂණය භාවිතා කරන බවත් නිවේදනයේ දැක්වේ.
